Sint-Jan van Lateranen Basiliek Rome

Share the joy
  •  
  •  

De Basiliek van Sint Jan van Lateranen (Basilica di San Giovanni in Laterano) is één van de vier patriarchale basilieken van Rome en is ook de kathedraal van het bisdom Rome. Het is de zetel van de Bisschop van Rome (beter bekend als de Paus) en de hoofden van de heiligen Petrus en Paulus worden er bewaard.

Sint Jan van Lateranen Basiliek Rome

Adres, Openingstijden en Toegangsprijs

Het adres van de Basilica di San Giovanni in Laterano is Piazza di San Giovanni in Laterano – Rome(tel. +39 06 69886493). Rione: Monti. Metro: San Giovanni. Openingstijden Basiliek: Elke dag van 07.00 tot 18.45 uur. Openingstijden Chiostro: 09.00 tot 18.00 uur. Toegangsprijs: De basiliek is gratis, toegang tot de kloostergang is 5 Euro. Met de Omnia Card heeft men ook gratis toegang tot de kloostergang. Het bij de basiliek horende museum is van 10.00 tot 17.30 geopend.

Speciale Gebeurtenissen Sint Jan van Lateranen

  • Elk jaar op 9 November vindt het feest van de wijding van deze moederkerk van alle kerken plaats.
  • Gedurende een Heilige Jaar is de Heilige Deur (de rechtertoegangspoort in het atrium van de basiliek) geopend. Dit zal echter pas in 2025 weer gebeuren.

Geschiedenis 

Het is de Basilica di San Giovanni in Laterano en niet, zoals men zou verwachten, de Sint Pieter die de kathedraal is van het bisdom Rome. Op bepaalde feestdagen leidt de paus hier dan ook zelf de mis. De inscriptie naast de hoofdingang zegt: “De Heilige Lateraanse Kerk, Moeder en Hoofd van Alle Kerken van de Stad en van de Wereld”.

Totdat hij naar Avignon verhuisde (in 1309) was het belendende Palazzo Lateranense de residentie van de Paus. Het Palazzo Lateranense is niet toegankelijk voor toeristen.

Zoals vele kerken in Rome heeft men de Sint Jan van Lateranen vaak opnieuw moeten bouwen en van de oorspronkelijke doopkapel zijn slechts fragmenten bewaard gebleven.

Oorspronkelijk is de kathedraal in het jaar 314 door Keizer Constantijn de Grote opgetrokken. Dit gebeurde op land dat toebehoorde aan de Laterano familie, waar de basiliek dus haar naam aan te danken heeft.

De reden dat ze zo ver buiten het toenmalige centrum van Rome gebouwd werd is dat, hoewel de Keizer zelf een groot aanhanger van het Christendom was, dat nog niet gold voor de bevolking en hij was sluw genoeg om zijn nog steeds overwegend heidense onderdanen niet voor het hoofd te willen stoten.

Zo’n 1000 jaar lang was de Sint Jan van Lateranen Basiliek de residentie van de paus en de belangrijkste Christelijke kerk. Dit veranderde toen de Paus naar Avignon verhuisde en bij zijn terugkeer zijn intrek nam in de Sint Pieter.

Toen Borromini in de 17e eeuw de leiding had over een omvangrijke restauratie, voegde hij twee zij-schepen toe. Tot die tijd had een typische basiliek niet meer dan drie schepen.

In 1885 werd de apsis verbouwd, waarbij verschillende mozaïeken ernstig beschadigd werden. Na een restauratie is alles echter weer goed zichtbaar. In het midden ziet men een kruis met daarboven een buste van Christus en de Heilige Geest in de vorm van een duif. De vier rivieren die uit het kruis lijken te vloeien vertegenwoordigen de Evangelieën. terwijl de twee herten en schapen de gelovigen verpersoonlijken. Hieronder zijn een aantal ramen te zien met daartussen negen Apostelen. Twee kleine figuren aan de voeten van de Apostelen zijn Jacopo da Camerino en Jacopo Torriti, die de originele mozaïeken gemaakt hebben.

De huidige facade van de basiliek, met de standbeelden van Christus, Johannus de Doper en nog enkele heiligen op het dak, is in de 18e eeuw ontworpen door Alessandro Galilei. De 16 enorme standbeelden op de façade vertegenwoordigen Christus, de Apostelen en enkele Heiligen. De inscriptie die over de hele breedte te lezen is beweert dat Paus Clemens VII in het 5e jaar van zijn paus-zijn de verbouwing ter ere van Johannes de Doper en Johannes de Evangelist heeft laten uitvoeren. Het wapenschild aan beide zijden naast de hoofdingang is ook dat van Clemens VII.

In 1993 werd deze facade zwaar beschadigd door een door de mafia geplaatste bom.

Bezienswaardigheden

  • Borromini ontwierp het interieur in opdracht van Innocent X en vernietigde hierbij, naar men zegt, door Giotto geschilderde fresco’s. In 1952 werden (waarschijnlijk) door Giotto geschilderde gedeelten herontdekt. Een van deze muurschilderingen wordt nu tentoongesteld op een zuil bij de ingang en verbeeldt Paus Bonifatius VIII op het moment dat hij vanaf het balkon van de basiliek zelf het eerste Jubileumjaar (1300) uitroept.
  • Het plafond stamt uit 1566. Hoewel Borromini zowel dit plafond als de cosmateske vloer wilde laten vervangen, gingen deze plannen niet door.
  • Aan beide zijden van het centrale gangpad van de kerk staan enorme standbeelden van de apostelen. Deze zijn hier door Borromini geplaatst en zijn herkenbaar aan hun attributen: Sint Pieter heeft een sleutel, Sint Jan een adelaar, Sint Paulus een zwaard, etc. De voormalige belasting-inner Sint Mattheus, die normaal als engel met vleugels afgebeeld wordt, is hier echter te herkennen aan een hoopje munten dat aan zijn voeten ligt.
  • De antieke bronzen deuren van het portaal komen oorspronkelijk uit de Curia Iulia in het Forum Romanum. Ze zijn door Paus Alexander VII Chigi in de 17e eeuw naar de basiliek geplaatst. De sterren op de deur hoorden bij het wapenschild van de Chigi familie. De deur die nu op het oude Senaatsgebouw te zien is is een kopie.
  • Het vaak gerestaureerde standbeeld van Constantijn dat links in het atrium te zien is is afkomstig uit de Thermen van Constantijn op de Quirinaalheuvel.
  • De kloostergang met de kronkelende dubbele zuilen stamt uit de 13e eeuw.
  • Het hoofdaltaar wordt gekenmerkt door een baldakijn uit de 14e eeuw, dat ondersteund wordt door vier marmeren zuilen. In twee reliwieënhouders achter een aantal slanke spiraalzuilen worden de hoofden van Sint Pieter en Sint Paulus bewaard. Het marmeren altaar zelf omvat een houten altaar dat door de vroegste pausen gebruikt werd. Onder het altaar ligt Paus Martinus V begraven.
  • De pauselijke troon tegen de achterwand van de apsis is een 18e eeuwse reconstructie op een middeleeuwse basis.
  • Tegen de achtermuur van de linkerzijbeuken staat de tombe van Paus Leo XIII, tegen die van de rechterzijbeuk die van Paus Innocenzo III.
  • Het 16e eeuwse orgel boven de zij-ingang is niet meer in gebruik. Het wordt ondersteund door twee gele zuilen. De toenmalige paus Clemens VIII Aldobrandini had maar één zo’n zuil beschikbaar en dus werd de tweede (de rechtse) geleend van de Boog van Constantijn.

Onder de Sint Jan van Lateranen

Zes meter onder de vloer van de basiliek zelf bevindt zich een wirwar van gangen en met mozaieken en wandschilderingen versierde muren die ooit deel uitmaakten van de bezittingen van de Laterano familie. Behalve dit gedeelte, dat uit de 1e eeuw stamt, bevinden zich hier ook de ruines van de kazerne voor de keizerlijke garde te paard, de Castro Nova Equitum. Nadat Konstantijn zijn rivaal Maxentius verslagen had, liet hij deze kazerne vernietigen (de ruiters hadden zich aan diens zijde geschaard) en de eenheid ontbinden. De muren werden gebruikt als fundamenten voor de Basiliek van Sint Jan van Lateranen.

Fotogalerij Sint Jan van Lateranen Basiliek Rome

Rome-san-giovanni-laterano
Schets van Vasi van de Sint Jan van Lateranen Rome
Paus Bonifatius bij het Jubileum van 1300 (Giotto)

Foto 1: Façade.
Foto 2: Schets uit 1752 van Vasi.
Foto 3: Fresco van Giotto die Paus Bonifatius VIII in het Jubeljaar 1300 verbeeldt.

Piazza di San Giovanni in Laterano – 00184 Rome

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *