Santa Prassede Basiliek Rome

Mozaiek Kapel van Zeno in de Santa Prassede Basiliek.

De Santa Prassede Basiliek is een klein kerkje dichtbij de Santa Maria Maggiore basiliek in Rome. De grootste attrakties zijn de crypte en de schitterende mozaïeken in de zogeheten Kapel van Zeno. Ze bevindt zich op korte loopafstand van het centrale station Termini.

Santa Prassede Basiliek Rome

Adres, openingstijden en toegangsprijs

De Basilica di Santa Prassede bevindt zich op de Via Santa Prassede 9/A, 00185 Rome (Distrikt: Monti). Tel. +39 064882456. Metro: Termini (lijn A, B), Vittorio Emanuele (lijn A); Bus: 16, 70, 71, 75, 204, 360, 590, 649, 714. Openingstijden: Weekdagen: 07.30-12.00 en 16.00-18.30 uur. Op zon- en feestdagen gaat de kerk pas om 08.00 uur open. Toegang: Gratis.

Santa Prassede Basiliek Rome

De Heilige Prassede

Het verhaal van Prassede staat beschreven in de Passionari, een verzameling door monniken in de 5e en 6e eeuw geschreven heiligenverhalen, die echter niet altijd op waarheid berustten. Zij was de dochter van een Romeinse consul uit de 2e eeuw die zich tot het Christendom bekeerd had. Hij had zijn huis tot een zogeheten domus ecclesiae (een privé-woning waar in het geheim missen gevierd werden) omgevormd. Nadat de Romeinen hierachter gekomen waren vermoordden ze alle Christenen in het huis. Prassede zorgde ervoor dat de stoffelijke overschotten in de Catacomben van Priscilla begraven werden. Niet veel later werd ze zelf ook door de Romeinen vermoord.

Geschiedenis Santa Prassede Kerk

Mozaiek Kapel van Zeno - Santa Prassede Basiliek Rome.
Het beroemde mozaiek in de Kapel van Zeno.

De eerste versie van de kerk is in de 6e eeuw gebouwd, om er de stoffelijke overschotten van de heilige Praxedis en Pudenziana onder te brengen.

In 817 liet Paus Pasquale I de stoffelijke overschotten en relikwieën van een aantal door de Romeinen gedode Christelijke martelaars naar andere plekken overbrengen. Dit was nodig doordat de Saracenen de buiten de stadsmuren gelegen kerken aanvielen. De zus van Prassede, Pudenziana, werd opnieuw begraven in de domus van haar vader Pudente. Voor Prassede liet de paus echter een geheel nieuwe kerk bouwen. Dit gebeurde waarschijnlijk wel op de plek waar er al een aan haar gewijd heiligdom was.

Het ambitieuze plan van de paus was om een basiliek neer te zetten die een miniatuurversie van de Sint-Pieter moest zijn.

Er is ook een Romeinse kerk aan het zusje van Sint Praxedis gewijd, de Santa Pudenziana Kerk in de Via Urbana.

Beschrijving

Aan de Via di San Martino ai Monti is de oorspronkelijke middeleeuwse toegangspoort nog te zien. Deze komt uit op een binnenplaats, waar de eigenlijke façade van de kerk op uitkijkt. De ruïnes van de colonnade op deze binnenplaats zijn van de originele kerk afkomstig.

De Santa Prassede Kerk is van binnen veel ruimer en indrukwekkender dan de buitenkant zou doen vermoeden. De huidige ingang van de kerk bevindt zich in een steegje en is tussen twee normale woningen ingemetseld.

Interieur

Midden in de cosmateske vloer van de basiliek is een rode steen te zien. Deze bedekt een put waar de Heilige Praxedes volgens de overlevering het bloed van de martelaars opgevangen zou hebben. Het zou hierbij om een paar duizend slachtoffers gaan.

Het interieur bestond uit drie schepen die door 12 granieten zuilen gescheiden werden. Van deze zuilen werden er zes in pilaren veranderd. Deze steunen de bogen van de kleinere schepen.

De vloerversiering stamt uit de laatste eeuw, maar is gebaseerd op de oude cosmateske vloeren die in veel Romeinse kerken te zien zijn.

Kunstwerken Santa Prassede Basiliek Rome

Mozaïeken

Paus Pasquale I - Santa Prassede Basiliek Rome
Paus Pasquale I is zelf ook in de apsis afgebeeld.

De vergulde mozaïeken waar de kerk beroemd om is zijn door Byzantijnse kunstenaars gemaakt.

In de apsis zijn de voorvaders afgebeeld. Ze zijn in het wit gekeeld en kijken samen met de uitverkorenen vanuit de hemel omlaag.

Santa Prasssede en Santa Pudenziana staan aan weerszijden van Christus en worden omhelsd door de heiligen Petrus en Paulus.

Her en der zijn palmbomen en lammeren te zien.

Kapel van Zeno

Halverwege het rechterschip bevindt zich de Cappella di San Zenone. Deze is door Paus Pasquale I gebouwd om als mausoleum voor zijn moeder Teodora te dienen. De urn met het stoffelijke overschot van Zeno bevindt zich op de door twee zwart-granieten ondersteunde boog. De gewelfde kapel, die als bijnaam “Tuin van het Paradijs” heeft gekregen, is geheel met mozaïeken versierd. Christus, de Madonna, Santa Prassede zelf en Teodora zijn er met de stralenkrans der levenden afgebeeld. De “Madonna met Kind” is in de nis boven het altaar te zien.

In een nis rechts van de ingang bevindt zich een reliquarium. Hierin wordt een zuil bewaard die door Kardinaal Giovanni Colonna in 1223 uit Jeruzalem naar Rome gebracht is. Volgens de traditie was Jezus aan deze zuil vastgebonden toen hij gegeseld werd. Het reliquarium is van verguld brons. De sneden die erin te zien zijn zijn veroorzaakt doordat men fragmentjes als relikwieën gebruikt heeft.

Apsis

Een ander hoogtepunt van de kerk is de eveneens met mozaïeken versierde apsis. Christus houdt zijn rechterarm omhoog om de stigmata te tonen. In zijn andere hand heeft hij een rol. De achtergrond wordt gevormd door een blauwe hemel met witte wolken.

De figuren door wie hij omringd wordt zijn opnieuw Pieter en Paulus, die de twee zussen aan de heer voorstellen. Ook Paus Pasquale zelf, met vierkant aureool, en een deken zijn er afgebeeld.

De mozaïeken op de boog hebben de apocalyps als thema. Jezus is hier afgebeeld als Lam Gods. Hieromheen zijn de vier evangelisten te zien, met 24 ouderen aan de zijkanten.

De in het centrum van de triomfboog afgebeelde stad is Jeruzalem, met Christus omringd door de apostelen. Aan de buitenkant zijn een aantal uitverkorenen te zien, waaronder Prassede en Pudenziana.

Crypte

De relikwieën van de twee heilige zussen bevinden zich in twee sarcofagen in de crypte. De vloer is van ingelegd marmer gemaakt.

In een nis rechts van de ingang bevindt zich een reliquarium. Hierin wordt een zuil bewaard die door Kardinaal Giovanni Colonna in 1223 uit Jeruzalem naar Rome gebracht is. Volgens de traditie was Jezus aan deze zuil vastgebonden toen hij gegeseld werd. Het reliquarium is van verguld brons. De sneden die erin te zien zijn zijn veroorzaakt doordat men fragmentjes als relikwieën gebruikt heeft.

Meer Bezienswaardigheden

De lange marmeren tafel links van het schip zou door Santa Prassede ter zelfkastijding als bed gebruikt zijn.

De urn onder de architraaf bij de ingang bevat de beenderen van San Valentino.

Een van de opvallendste tombes is die van Monsigneur Santoni. Men beweerde dat het borstbeeld door een 10-jarige Bernini gemaakt zou zijn.

Napoleon vond de twee rode granieten traptreden naar het hoofdaltaar zo mooi dat hij ze naar zijn keizerlijke troon in Parijs wilde laten brengen. Dit plan werd nooit uitgevoerd.

De klokkentoren bevindt zich aan het uiteinde van het linkerdwarsschip. Hij is rond de eeuwwisseling van de 11e en 12e eeuw gebouwd. De twee klokken zijn in 1621 toegevoegd.

Via di Santa Prassede 9/C – 00185 Rome

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *