Santa Croce in Gerusalemme Basiliek Rome

De Santa Croce in Gerusalemme Basiliek in Rome is in 320 gebouwd en is één van de zeven Romeinse pelgrimskerken. Voor gelovigen is het een erg belangrijke kerk aangezien er drie fragmenten van het kruis waaraan Jezus gekruisigd is tentoongesteld zijn. Deze gelovigen kunnen er ook een aflaat verkrijgen.

Santa Croce in Gerusalemme Kerk Rome

Adres en Openingstijden

Santa Croce in Gerusalemme Kerk Rome

Adres: Piazza di Santa Croce in Gerusalemme, 12. Wijk: Esquilino. Telefoon: +39 0670613053. Openbaar vervoer: Bus: 649, N10; Tram: 3, 8. Openingstijden: 7.00 tot 12.45 en 15.30 tot 19.30. Gesloten: Nooit, maar gedurende de mis kunnen de Kapel van de Relikwieën en de Kapel van Sint Helena niet bezocht worden. (Mis uren: 7, 8, 18.30; zon- en feestdagen: 8, 10, 11.30, 18.30.) Toegangsprijs: Gratis.

Geschiedenis en beschrijving

Santa Croce in Gerusalemme Kerk Rome
Santa Croce in Gerusalemme Kerk Rome

De Santa Croce in Gerusalemme Basiliek is eigenlijk in drie etappes gebouwd. De oorsprong van de basiliek was een kleine kapel in het Palazzo Sessoriano, het Keizerlijke paleis van Sint Helena, de moeder van Keizer Constantijn I, die hier haar uit Jeruzalem meegesmokkelde passie-relikwieën onder wilde brengen.

De kapel was gebouwd op de ruïnes van een kezierlijke villa di Horti Variani ad Spem Veterem genoemd werd. Deze villa, gebouwd onder Septimius Severus en voltooid onder Heliogabalus, bestond uit het Anfiteatro Castrense, het Circo Variano, de Terme Eleniane (die toen nog niet zo heetten) en een woongedeelte, dat deels in de basiliek geïncorporeerd werd.

Een deel van de villa werd afgebroken toen de Aureliaanse Muur gebouwd werd.

Helena zou van het complex haar residentie maken. Het was zij die het atrium ervan tot basiliek om liet bouwen.

Oorspronkelijk heette de basiliek Sancta Hierusalem, maar in 433 werd dit Basilica Heleniana, toen ze er een apart staande kapel liet bouwen. Deze kapel werd het tehuis van de uit Jeruzalem meegebrachte relikwieën.

Tijdens de Babylonische ballingschap van de pausen naar Avignon, gedurende een groot deel van de 14e eeuw, was het complex geheel verlaten.

In de 12e eeuw liet Paus Lucius II de kerk verbouwen. Bij deze ingrijpende reconstructie werden de zijschepen, het dwarsschip en de klokkentoren toegevoegd. Er kwam ook een kloostergang, maar deze werd later weer afgebroken.

In de 18e eeuw vond een omvangrijke restauratie plaats onder Paus Benedetto XIV. De architecten Gregorini en Passalacqua waren verantwoordelijk voor de concave façade zoals deze nu te zien is. Deze laatste verbouwing had veel meer om het lijf dan enkel de kerk zelf. Er werden zelfs twee nieuwe straten aangelegd die de kerk moesten verbinden met de Sint Jan van Lateranen en de Santa Maria Maggiore basilieken.

De sarcofaag waarin Sint Helena zelf begraven werd is tegenwoordig te zien in de Vaticaanse Musea.

Weetjes

In 2011 was de Santa Croce in Gerusalemme Kerk in het nieuws aangezien ze gesloten werd, op gezag van de Paus zelf nog wel. De reden was dat het er nogal losbandig toe zou gaan. De abt, Simone Fioraso, had een amante en de hogere geestelijken prostitueerden de jongere monniken. Een deel van het klooster was tot luxe-hotel omgevormd en er werden feesten gegeven waar katholiek verdachte popsterren als Madonna aan deelnamen. De zogenaamd door de monniken in de kloostertuin gekweekte groenten die er tegen hoge prijzen verkocht werden bleken gewoon bij normale groenteboeren gekocht. Als klap op de vuurpijk ontbrak er ook zeven miljoen in de begroting.

Santa Croce in Gerusalemme Basiliek Museum

Santa Croce in Gerusalemme Museum - Gregorius I
Ikoon

In het bij de basiliek horende klooster zetelt ook een klein museum. Hier is o.a. een ikoon uit de 14e eeuw te zien dat Paus Gregorius I had laten maken nadat hij een verschijning van Jezus had gezien. Andere hoogtepunten zijn in de 12e eeuw geschilderde fresco’s die de patriarchen en de vier Evangelisten verbeelden. Deze schilderingen sierden vroeger het plafond en de triomfboog. Ze zijn in 1913 tijdens restauratiewerkzaamheden aan het licht gekomen. De twee albasten standbeelden van Petrus en Paulus zijn in de 14e eeuw gemaakt. Ze zijn van Engelse makelij. Het in 1999 gestichte museum heet eenvoudigweg het Museo di Santa Croce in Gerusalemme. Het is slechts zelden voor toeristen toegankelijk. Om te weten wanneer er rondleidingen zijn kunt U +39 389 2780343 of 3392769646 bellen. Hierbij is ook een bezoek aan de kerk zelf inbegrepen, samen met het Anfiteatro Castrense, de refter, de Biblioteca Sessoriana en de Sala dei Freschi van het Santa Margherita Oratorium.

Bezienswaardigheden Santa Croce in Gerusalemme

Façade

De inscriptie op de fries van de façade is er in opdracht van paus Benedictus XIV geplaatst.

De vier centrale standbeelden op de door de timpaan in tweeën gedeelde balustrade verbeelden de Evangelisten. Links hiervan staat Sant’Elena met het kruis en rechts Constantijn. Het ijzeren kruis in het midden wordt door engelen aanbeden.

De zuilen in het atrium stonden oorspronkelijk binnen de vroeg-Christelijke kerk.

De portalen stammen uit de 15e eeuw.

Kerkplein

Het kleine fonteintje helemaal rechts in een perkje op het kerkplein is in 1928 door de architect Vittorio Cafiero toegevoegd.

Klokkentoren

Van de acht verdiepingen tellende klokkentoren zijn er slechts vier zichtbaar. De onderste vier zijn in het klooster geïncorporeerd. Twee klokken stammen uit 1631, de derde is in 1957 toegevoegd.

Interieur

De kerk bestaat uit drie schepen, van elkaar gescheiden door acht granieten zuilen en zes pilaren. De mooie cosmateske vloer stamt uit de 12e eeuw.

In het presbyterium zijn een 18e eeuws ciborium en een basalten urn met het stoffelijke overschot van de heiligen Cesareo en Anastasio te zien.

Het tabernakel van marmer en verguld brons in de apsis is gemaakt door Carlo Maderno. Ook in de apsis staat de tombe van kardianaal Quiñones, bij wie Karel V te biecht ging. De tombe is het werk van Jacopo Sansovino.

Melozzo da Forlí vervaardigde sommige van de mozaïeken in de apsis. Ook de mozaïek in de Capella di Santa Elena is waarschijnlijk van zijn hand.

De deur die naar de tuin (die helaas niet bezocht kan worden) van de basiliek voert is van recente oorsprong. Ze is gemaakt door Jannis Kounellis en is pas in 2007 ingewijd.

Sint Helena Kapel

De Kapel van Sint Helena is gedeeltelijk ondergronds. Het zand onder de vloer is door de heilige zelf uit Golgotha meegebracht.

Het mozaïeken gewelf is in opdracht van Valentiniano III toegevoegd. Het is eerst door Melozzo da Forli en later, in de 16e eeuw, door Peruzzi gerestaureerd.

Gedurende de Middeleeuwen mochten vrouwen de kapel niet betreden, aangezien de ruimte te heilig was. Een bordje bij de ingang beweert nog immer dat vrouwen er enkel op 20 maart naar binnen mogen, op straffe van excommunicatie.

In de Kapel staat o.a. een beeld dat de heilige moet verbeelden, dat in werkelijkheid echter een in Ostia Antica gevonden beeld van Juno is. Hiervoor werden het hoofd en de armen vervangen en het kruis toegevoegd.

Kapel der Relikwieën

De Kapel van de Relikwieën is pas in 1930 gebouwd, door de architect Florestano di Fausto. In dat jaar gaf kardinaal Pacheo de opdracht de relikwieën uit de Sint-Helena Kapel in de nieuwe kapel onder te brengen.

Hier bevinden zich de volgende heilige objecten:

  • Twee doornen van de kroon van Jezus.
  • Drie stukjes hout die van het kruis zelf afkomstig zijn. (Overigens is de grootste splinter al in 1629 naar de Sint Pieter gebracht.)
  • Een gedeelte van een spijker.
  • Een gedeelte van het Elogium oftewel de Titulus Crucis. Helaas hebben spelbrekers van de Universiteit van Arizona dit in de 10e eeuw gedateerd.
  • Een groter fragment van het kruis waar de Goede Dief aan vastgebonden zat.
  • Een bot van een wijsvinger die van Sint Thomas zou zijn. Deze wijsvinger werd door Sint Thomas, na de Wederopstanding van Jezus, in diens wonden gestoken.
  • In een apart relikwieenkastje worden wat splinters bewaard van de zuil waar Jezus aan vasgebonden was terwijl hij gegeseld werd, van zijn wieg en van zijn graftombe.
  • Als laatste zijn er enige fragmenten van de grotto van Bethlehem te zien.
  • Een van de 30 munten waarmee Judas betaald werd.

Santa Croce in Gerusalemme Kerk, Rome

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.