San Clemente Basiliek Rome

San Clemente Basiliek - Wijk Monti Rome

De San Clemente Basiliek ligt in de vallei tussen de heuvels Celio en Esquilino, halverwege de Sint Jan van Lateranen en het Colosseum in Rome. De basiliek is gebouwd op een oudere kerk, die op haar beurt op de ruïnes van enkele Romeinse gebouwen en een aan de God Mithras gewijde tempel. De kerk zelf is vooral de moeite van het bezichtigen waard vanwege de schitterende mozaïeken en de kapel ter ere van de Heilige Katarina van Alexandrië met door Masolino vervaardigde fresco’s.

San Clemente Basiliek Rome

Openingstijden, Toegangsprijs en Adres

Het officiële adres van de Basilica di San Clemente al Laterano is Via Labicana 95 – 00184 Rome. De ingang is in de Via San Giovanni in Laterano ter hoogte van Piazza San Clemente. Telefoon: +39 067740021. Wijk: Monti. Openbaar vervoer: Metro A: Manzoni; Metro B: Colosseo. Tram: 3, 8. Bus: 51, 85, 87, 117, 186, 810, N11. Toegang tot de basiliek zelf is gratis, maar voor het ondergronds gedeelte moet flink betaald worden (10 Euro; studenten jonger dan 26 betalen slechts 5 Euro, op vertoon van identificatie). De openingstijden zijn van 09.00 tot 12.30 en van 15.00 tot 18.00.

Geschiedenis

Fresco van Alessio di Roma in de San Clemente Basiliek
Beroemde Muurschildering van Alessio di Roma.

San Clemente is eigenlijk een kerk die op een 4e eeuwse kerk gebouwd is die weer bovenop een huis gebouwd is dat naast een tempel stond waar de heidense zonnegod Mithras aanbeden werd. De tempel stamt uit de 1e eeuw. Toen men de eerste versie van de kerk bouwde werd de tempel gevuld met grond zodat hij als fundering kon dienen.

Rond het jaar 1100 onderging deze eerste versie van de kerk hetzelfde lot. De kerk was in 1084 bij een inval door de Normandische edelman Robert Guiscard grotendeels verwoest en stond op instorten. Wat nog overeind stond werd met grond en allerlei troep opgevuld om als fundering voor de huidige San Clemente te dienen.

In het begin van de 18e eeuw werd de kerk in opdracht van Paus Clemens XI door Carlo Fontana gerestaureerd. Voor de portico van de sober façade maakte Fontana gebruik van de antieke zuilen.

De tussen het einde van de 17e en het begin van de 18e eeuw opgetrokken klokkentoren links van de façade stond eerst aan de andere kant.

In de 5e eeuw werd de oorspronkelijke kerk voor een aantal concilies gebruikt.

De kerk wordt tegenwoordig door Ierse Domenicaner paters gerund.

Onder de basiliek

Het archeologische complex onder de Basiliek van San Clemente ligt in de tussen de heuvels Celio en Esquilino.

Twee gebouwen zijn momenteel zichtbaar. Het eerste is een groot huis van minstens twee verdiepingen, gebouwd tussen het einde van de eerste en het begin van de tweede eeuw na Christus. Tussen het einde van de tweede en het begin van de derde eeuw werd de centrale ruimte van dit huis omgevormd tot een mithraeum.

In de centrale hal van het heiligdom, op de zijmuren, zijn er twee lange banken waar de gelovigen zaten. Achterin een nis staat het altaar van de eredienst waar Mithra is afgebeeld, die de stier doodt. Aan de zijkanten zijn zijn assistenten, Cautes en Cautopates, met fakkels afgebeeld. Het mithraeum werd aan het einde van de vierde eeuw verlaten en het hele complex werd begraven.

Het tweede gebouw ligt op een lager niveau, ten oosten van het mithraeum. Waarschijnlijk diende het als opslagplaats of, wat uit enige inscripties in de omgeving af te lezen valt, als Munthuis voor de productie van keizerlijke munten. Tegen het midden van de derde eeuw werd de eerste verdieping van dit gebouw gesloopt. De nieuwe constructie ter vervanging van het gebouw was waarschijnlijk de Titulus van Clemente, de thuisbasis van de eerste christelijke gemeenschap in de omgeving. In de vierde eeuw werd dit gebouw gedeeltelijk afgebroken om de vroeg-christelijke kerk te bouwen die nog steeds zichtbaar is onder de huidige kerk.

In de grotten beneden de huidige basiliek zijn uitstekend bewaarde fresco’s uit de 9e tot de 11e eeuw te zien.

“Legende van Sisinno” Fresco

Legende van Sisinno - San Clemente Basiliek Rome
De Legende van Sisinno

Het fresco dat bekend staat als de “Legende van Sisinno” stamt ui het einde van de 11e eeuw. Het tafereel toont de patriciër Sisinno, die Clemente wil straffen omdat deze zijn vrouw Theodora tot het christendom heeft bekeerd, en drie bedienden de opdracht geeft de heilige in de boeien te slaan. De mannen worden door een kortstondige blindheid getroffen en proberen een zware zuil weg te slepen terwijl Clemente ontsnapt.

Vooral de inscripties vallen op. De aan Sisinno toegeschreven woorden zijn in de volkstaal, terwijl de slotwoorden van Clemente in het Latijn geschreven zijn.

Bezienswaardigheden in de kerk zelf

Het eveneens door Fontana verbouwde barokke interieur toont nog steeds elementen van de oude Romeinse basiliek. De drie beuken worden door marmeren en granieten zuilen met Ionische kapitelen van elkaar gescheiden.

Het prachtige mozaïek in de centrale apsis toont Christus in het midden op het kruis tussen Maria en Johannes de Evangelist. De twaalf duiven op het kruis verbeelden de apostelen. Onder het mozaïek is een 14e eeuwse fresco te zien die de apostelen verbeeldt.

Het marmeren inlegwerk waarmee de vloer versierd is wordt cosmatesk genoemd.

San Clemente Basiliek – Via Labicana 95, Rome

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *