Fonteinen Rome

Alle grote en bekende pleinen in Rome beschikken wel over minstens één, maar vaak verschillende fonteinen, waarvan er een aantal (het is tenslotte Rome) tot de beroemdste toeristische attrakties ter wereld behoren.

Weetjes Fonteinen Rome

Trevifontein Rome
De Trevifontein voor de Restauratie

De allerberoemdste van deze fonteinen is uiteraard de Trevifontein, al was het alleen maar vanwege Anita Ekberg, die Marcello Mastoianni uitdaagt om pootje te komen baden in de film La Dolce Vita.

De meeste van de fonteinen zijn niet ouder dan het einde van de 17e eeuw. De reden hiervoor is dat vòòr die tijd er geen water was in grote delen van het centrum van Rome, aangezien de door de barbaren verwoeste aquaducten toen pas weer hersteld werden.

Piazza della Rotonda Fontein Rome

De Piazza della Rotonda Fontein bevindt zich voor het Pantheon in Rome, midden op het plein met dezelfde naam. De Egyptische obelisk op de fontein heet officiëel de Obelisco Macuteo, maar wordt ook wel Pantheon Obelisk genoemd.

Piazza della Rotonda Fontein Rome

Geschiedenis

Piazza della Rotonda Fontein Rome
De obelisk op de fontein is zes meter hoog.

De fontein op het plein voor het Pantheon is in 1575 in opdracht van Paus Gregorius XIII Boncompagni geplaatst en wordt gevoed door het Acqua Vergine Aquadukt.

De fontein is door Giacomo della Porta ontworpen, al is er van deze oorspronkelijke versie niet veel meer over dan de door Leonardo Sormani gemaakte marmeren kuip.

Midden in de kuip stond een kelk op een balustrade. De kelk was versierd met vier beeldengroepen van maskers en dolfijnen, die eigenlijk de zuidelijke fontein op het Piazza Navona hadden moeten sieren.

Beschrijving

Piazza della Rotonda Rome (15e eeuw)
Op deze tekening uit de 15e eeuw is te zien dat er toen nog geen fontein op het plein stond.

De huidige versie van de fontein is in 1711 door Filippo Barigioni in opdracht van Paus Clemens XI Albani ontworpen. Barigioni gebruikte de door Bernini ontworpen Vierstromenfontein als inspiratie.

Hij haalde de balustrade weg en maakte een marmeren klif met op elke hoek een dolfijn.

In het midden staat een obelisk, die net als de obelisk op het olifantje van Bernini van het Iseo Campense afkomstig is. Het Iseo Campense was een door Domitiaan gebouwde tempel voor de Egyptische goden Isis en Serapide, die tot de 14e eeuw voor de San Macuto Kerk stond. Domitiaan had de in de tijd van Ramses II gemaakte obelisk zelf naar Rome gebracht. Ook de Dogali Obelisk en de Boboli Obelisk in Florence stonden eerder op het Iseo Campense.

De obelisk wordt Obelisco Macuteo genoemd omdat hij in 1373 bij het Piazza San Macuto gevonden werd.

De wapenschilden aan de noord- en zuidzijde van de fontein zijn die van de familie Albani en van de paus. De bronzen ster op de top van de obelisk is ook een symbool van de familie Albani.

Bij de laatste restauratie, tegen het einde van de 20e eeuw, werden de maskers door kopieën vervangen en de originelen, waarvan er één uit de 17e en drie uit de 15e eeuw stammen, worden nu in het Museo di Roma tentoongesteld.

De totale lengte van de obelisk is 14,52 meter.

Piazza della Rotonda – Rome

Mozesfontein Rome

De Mozesfontein staat op het Piazza San Bernardo in Rome. Het is de pronkfontein van het Acqua Felice Aquaduct en wordt ook wel de Fontana dell’Acqua Felice genoemd. Deze tweede naam is te danken aan Paus Sixtus V, die als Felice Peretti geboren was.

Mozesfontein Rome

Openingstijden en Toegangsprijs

Het monument staat in de open lucht en kan gratis bezichtigd worden.

Geschiedenis Mosesfontein Rome

Mosesfontein Rome
De proporties van het bovenste deel van de Mosesfontein zijn veel te groot vergeleken met die van het onderste deel.

De Mosesfontein is 1857 naar een ontwerp van Domenico Fontana gebouwd. Fontana was de huisarchitect van Paus Sixtus V Peretti en het was dan ook geen toeval dat hij het was die deze belangrijke opdracht kreeg.

De fontein was bedoeld als pronkfontein voor het eveneens door Sixtus V gebouwde Felice Aquaduct. Bij de constructie van dit aquaduct werden overigens delen van het al bestaande Aqua Alessandrina Aquaduct gebruikt.

Het marmer dat voor de fontein zelf gebruikt werd kwam grotendeels van de Thermen van Diocletianus.

Met het water dat op deze wijze de stad in kwam werden de heuvels Quirinaal, Viminaal en Esquilijn, inclusief de enorme villa van de paus zelf, van water voorzien.

In de grote centrale nis van de fontein staat het standbeeld van Moses waaraan de fontein zijn naam te danken heeft. Moses wijst naar het water dat op wonderbaarlijke wijze uit de rotsen stroomt. Het beeldhouwwerk is gemaakt door Leonardo Sormani en Prospero Antichi.

De basreliëfs in de laterale nissen hebben Bijbelse thema’s en zijn gemaakt door Flaminio Vacca (rechts) en Giovanni Battista della Porta (links).

Het monument wordt vaak bekritiseerd vanwege de veel te grote proporties van het bovenste deel, met een lange inscriptie die de construktie van de fontein zelf herdenkt.

Het wapenschild boven de inscriptie is dat van de paus. De Fama’s (een Fama was de Godin van de roem, maar ook van het gerucht en roddel) aan weerszijden hiervan zijn eveneens vervaardigd door Vacca en della Porta.

De vier leeuwen aan de voet van de fontein zijn kopieën. De originelen worden in de Vaticaanse Musea bewaard.

Adres en openbaar vervoer

Het adres van de Fontana del Mosè is Piazza San Bernardo – Rome. Metro: Repubblica (lijn A). Dichtstbijzijnde bushalte: Vittorio Emanuele Orlando, 95 (66, 82, 85, 590, 910, N1, N5, N12).

Mozesfontein – Piazza San Bernardo, Rome

Piazza Madonna dei Monti Fontein Rome

De Piazza Madonna dei Monti Fontein bevindt zich in de wijk Monti in Rome. Het is één van de vele in de 16e eeuw door Giacomo della Porta ontworpen Romeinse fonteinen. De officiële naam is de Fontana dei Catucemeni.

Piazza Madonna dei Monti Fontein Rome

Piazza Madonna dei Monti Fontein Rome
Fontana dei Catecumeni

De Fontana di Piazza Madonna dei Monti is in 1589 door Giacomo della Porta ontworpen. De naam Fontana dei Catucemeni is te danken aan  het nabijgelegen college van die naam (dat ook wel Collegio dei Neofiti genoemd werd). Een catechumeen is iemand die zich voorbereidt op zijn doopsel.

De fontein werd in opdracht van Paus Sixtus V Peretti gebouwd, nadat deze zoals beloofd het Felice Aquaduct had laten bouwen.

Degene die het eigenlijke werk aan de fontein deed was de beeldhouwer Battista Rusconi.

De trappen die naar de fontein leiden zijn echter het werk van Girolamo de Rossi.

De fontein bestaat uit een achthoekige kuip, waarop de wapenschilden van de paus en van de stad afgebeeld zijn. Twee centrale balustrades steunen twee kleinere kuipen.

De onderste van deze twee kleinere bekkens wordt opgeluisterd door vier groteske maskers waaruit water valt. Het bovenste is een vervanging van een eerdere versie waarop de drie heuvels van het wapenschild van de Peretti afgebeeld waren. De vervanging vond tegen het einde van de 17e eeuw tijdens het pontificaat van Innocent XI Odescalchi plaats.

Piazza Madonna dei Monti – Rome

Fontein van de Kariatiden Rome

De Fontein van de Kariatiden staat midden op het Piazza dei Quiriti in de rione Prati in Rome. Het is een van de weinige voorbeelden van de art-déco stijl die in de stad te zien zijn.

Fontein van de Kariatiden Rome

Fontein van de Kariatiden Rome
Fontein van de Kariatiden

De Fontana delle Cariatidi is in 1928 door de uit Triëste afkomstige beeldhouwer Attilio Selva ontworpen.

Een kariatide is een standbeeld van een vrouwenfiguur dat als steunpilaar dienst doet.

Selva had een door de stad uitgeschreven competitie gewonnen en mocht dus vijf fonteinen voor de toen net nieuw benoemde rioni ontwerpen.

Het monument bestaat uit drie kuipen boven elkaar. De onderste is de grootste en is, net als als de middelste, rond van vorm. In de middelste kuip zitten vier knielende vrouwenfiguren, waarop de kleinste kuip rust. In het midden van deze kuip bevindt zich een rechtopstaande pijnappel, waaruit water omhoog spuit. Onder de middelste kuip zijn een aantal kleinere kuipjes bevestigd.

De vrouwenfiguren werden als obsceen bestempeld. Hoewel de vrouwenbeelden vooruitliepen op de fascistische fascinatie met de naakte figuur werd het ontwerp toen nog als schandalig gezien. De gouverneur van de stad, de katholieke instituten en de beeldhouwer zelf lieten alle hun mening horen, waardoor de fontein meteen beroemd werd. Als gevolg van de onenigheden zou de fontein later dan gepland ingewijd worden.

Het water voor de fontein kwam oorspronkelijk van het Acquedotto Marcio.

Piazza dei Quiriti – Rome

Boekenfontein Rome

De Boekenfontein (Fontana dei Libri) is één van de fonteinen die de stad Rome in 1927 door Pietro Lombardi in de verschillende stadswijken liet plaatsen. De thema’s van de fonteinen waren merendeels de verschillende ambachten die in deze riones uitgeoefend werden.

Adres, openingstijden en toegangsprijs

Adres: Via degli Staderari – Rome. Openingsuren en entréeprijs: De fontein kan gratis van buitenaf bezichtigd worden.

Boekenfontein Rome

Boekenfontein Rome
De Boekenfontein

De straat waar de Boekenfontein zich bevindt is genoemd naar de vervaardigers van weegschalen en unsters (stadere). Een unster is een soort weegschaal die bestaat uit een korte en een langere arm. Het gewicht hangt hierbij aan de langere arm.

Voorheen heette de straat, vanwege de nabijgelegen Sant’Ivo alla Sapienza Universiteit, Via dell’Università. De toenmalige Via degli Staderari liep parallel aan de huidige, maar werd afgebroken toen het Palazzo Madama vergroot werd.

De fontein staat in een door een half-ronde boog bekroonde nis. De centrale hertekop is het symbool van de wijk Sant’Eustachio. Aan weerszijden van de kop bevinden zich aan elke zijde twee boeken, die natuurlijk naar de universiteit verwijzen. Het water spuit uit vier stelen in de vorm van bladwijzers, waarna het in een half-ronde kuip valt.

De ontwerper van de Fontana dei Libri was Pietro Lombardi. Het was één van een groep fonteinen die de stad Rome in 1927 in de verschillende stadswijken lieten plaatsen. De thema’s van de fonteinen waren merendeels de verschillende ambachten die in deze riones uitgeoefend werden.

Tussen de hoorns van het hert is een verticale inscriptie met de naam van de wijk te zien. Er is ook een horizontale inscriptie met het Latijnse cijfer IV. Dit is echter een fout, aangezien Sant’Eustachio de 8e rione van Rome is.

De andere fonteinen die in 1927 door Pietro Lombardi ontworpen zijn zijn de Fontana delle Anfore, de Fontana delle Arti, de Fontana delle Tiare, de Fontana della Pigna, de Fontana delle Palle di Cannone, de Fontana dei Monti, de Fontana della Botte en de Fontana del Timone.

Via degli Staderari – Rome

Dea Roma Fontein Rome

De Dea Roma Fontein bevindt zich op het Piazza del Campidoglio. Het is de middelste van de drie fonteinen die tegen de trappen voor het Palazzo Senatorio gebouwd zijn.

Weetjes Dea Roma Fontein Rome

Adres, openingstijden en toegangsprijs

De Dea Roma Fontein staat op het Piazza del Campidoglio – 00186 Rome. Wijk: Rione Campitelli. Bus: 30, 51, 81, 83, 85, 87, 118, 130F, 160, 170, 628, C3, N9 (halte Ara Coeli-Piazza Venezia).

Geschiedenis

Dea Roma Fontein Rome
De nis was eigenlijk voor een veel groter standbeeld bedoeld. Doordat de Dea Roma op een hoge sokkel zit kloppen de properties nog steeds.

Toen Michelangelo begon met de herinrichting van het Piazza del Campidoglio stonden er al twee grote fonteinen. Dit waren de Fontein van de Nijl en de Fontein van de Tigris. De Tigris kreeg een extra leeuw en een tweeling toegevoegd en werd zo de Fontein van de Tiber. In 1543 werden deze door Michelangelo aan de voet van de trappen van het Palazzo Senatorio gezet.

Tussen deze twee fonteinen was een hoge nis. Hier had eigenlijk in 1583 een enorm standbeeld van de Godin Minerva geplaatst moeten worden.

In die tijd waren er nog geen plannen voor een fontein. Dit was niet mogelijk omdat er geen stromend water op het Kapitool was.

Paus Sixtus V liet tussen 1585 en 1590 echter het Acua Felice Aquaduct aanleggen. De stad betaalde ook een deel en kreeg zo de mogelijkheid enkele publieke fonteinen op het Kapitool te bouwen.

De Dea Roma Fontein is in 1588 door Matteo Bertolani ontworpen. Hij had hiervoor eert een door Sixtus V uitgeschreven competitie gewonnen. De paus wilde ook op het Piazza del Campidoglio laten zien dat hij, en niemand anders, het Felice Aquaduct had laten bouwen. Dit valt dan ook duidelijk te lezen op de balustrade van het paleis.

Beschrijving

De fontein bestaat uit een dubbel bekken en is gemaakt van marmer. De versieringen bestaan uit niet meer dan vijf wapenschilden. Het standbeeld van Minerva werd in 1593 vervangen. De Minerva die nu te zien is kleiner en zit op een verhoging. Het standbeeld stamt uit de tijd van Keizer Domitianus. Ze is ook omgedoopt tot Dea Roma.

Piazza dal Campidoglio, Rome, Italië

Fontana della Botticella Rome

De Fontana della Botticella staat tussen de San Rocco Kerk en de San Girolamo dei Croati Kerk in Rome. Hier was vroeger een haventje waar de uit de streek afkomstige wijn afgeleverd werd. Het thema van de fontein speelt hierop in.

Fontana della Botticella Rome

Fontana della Botticella Rome
Fontana della Botticella

De Fontana della Botticella is in 1774 gebouwd. Het ontwerp was echter al twee eeuwen eerder gemaakt.

De fontein werd eerst op de façade van de San Rocco all’Augusteo Kerk geplaatst. Hierna kwam het monument in een nis in de boog die de San Rocco met de belendende San Girolamo dei Croati Kerk verbindt te staan.

Hier was vroeger een haven (Porto di Ripetta), waar boten aankwamen die wijn uit het noorden van Latium de stad inbrachten. Om deze reden wilde men een fontein die een wijndrager voorstelde. De man draagt een scheefstaande baret en giet water in een ovalen kuip die op een hoop stenen geplaatst is. Zijn lachende gezicht steekt uit een schelp omhoog.

Fontana della Botticella – Via di Ripetta – Rome

Acqua Acetosa Fontein Rome

De Acqua Acetosa Fontein bevindt zich op het plein met dezelfde naam in Rome. Ze stamt uit de 16e eeuw. Vroeger dacht men dat het water uit deze fontein wonderbaarlijke krachten had.

Weetjes Acqua Acetosa Fontein Rome

Adres, openingstijden en toegangsprijs

Het adres van de fontein is Piazza dell’Acqua Acetosa (in het quartiere Parioli). Het monument is op elk moment van de dag gratis zichtbaar.

Geschiedenis Acqua Acetosa Fontein Rome

Acqua Acetosa Fontein Rome
De inscriptie op de timpaan was iets te optimistisch.

De fontein is rond het jaar 1650 gebouwd. Ze staat op een andere fontein die paus Paulus V rond het jaar 1610 had laten contrueren.

De fontein is ontworpen door de schilder Andrea Sacchi en het werk werd uitgevoerd door de architekt Marco Antonio De’ Rossi.

De fontein heeft de vorm van een nymphaeum. Ze bestaat uit een exedra met drie nissen. In elke nis bevindt zich een mond met een kuip eronder, waarboven het wapenschild van Paus Alexander VII Chigi te zien is.

De latijnse inscriptie op de concave timpaan stamt uit de tijd van Paus Paulus V. Hierop worden de wonderbaarlijke krachten van het water uit de fontein verheerlijkt.

In 1959 kwam men er echter achter dat dit in werkelijkheid nogal verontreinigd en ongezond was en de fontein werd op de stadswaterleiding aangesloten.

 

Piazza Farnese Fonteinen

De Piazza Farnese Fonteinen vormen samen de belangrijkste versiering van dit statige, maar uiterst rustige plein in het hart van Rome. Oorspronkelijk stonden ze bij de Thermen van Caracalla.

Weetjes Piazza Farnese Fonteinen Rome

Piazza Farnese Fonteinen Rome
Een van de twee tweelingfonteinen op het Piazza Farnese in Rome.

De Piazza Farnese Fonteinen worden gevoed door het Acqua Paola Aquaduct.

In 1466 werden ze van de oorspronkelijke standplaats bij de Terme di Caracalla naar het Piazza Venezia gebracht. Hier stonden ze voor het Palazzo di San Marco.

Halverwege de 16e eeuw werd één van de twee in opdracht van Paus Paulus III Farnese naar het Piazza Farnese gebracht. Toendertijd stond deze fontein nog midden op het plein.

De tweede fontein werd er pas in 1580 bij geplaatst. Dit gebeurde in opdracht van Kardinaal Alessandro Farnese, die er wel een nieuwe (kleinere) fontein voor in de plaats moest zetten.

Pas in 1626 werden de twee fonteinen door Girolamo Rainaldi op de huidige posities geplaatst.

De twee grote granieten kuipen zijn versierd met lammeren en leeuwenkoppen. Ze zijn precies eender van vorm. De originele Romeinse kuipen staan in een grotere versie van travertijns marmer. In een bekken staat de iris, het symbool van de familie Farnese. Vanuit de iris valt water in het bekken. Door middel van vier maskers valt het vervolgens verder de kuipen in.

Piazza Farnese – Rome

Porta Furba Fontein Rome

De Porta Furba Fontein bevindt zich buiten het centrum van Rome en is een soort van pronkfontein voor het Acqua Felice Aquaduct. De eigenlijk naam van de fontein is Clemens XII Fontein.

Weetjes Porta Furba Fontein Rome

Adres, Openingstijden en Toegangsprijs

De Fontana di Clemente XII a Porta Furba bevindt zich meteen naast de stadspoort Porta Furba aan de Via Tuscolana. Metro: Porta Furba. Wijk: Quadraro. De fontein kan op elk moment van de dag gratis bezichtigd worden.

Geschiedenis Porta Furba Fontein Rome

Porta Furba Fontein Rome
De Porta Furba Fontein bevindt zich naast de monumentale toegangspoort met dezelfde naam. Op deze plek zijn ook nog grote delen van sommige oude aquaducten te zien.

De Porta Furba Fontein staat meteen naast de gelijknamige stadspoort. Ze is gelijktijdig met de aanleg van het Acqua Felice Aquaduct gebouwd.

De fontein is van travertijns marmer gemaakt. Ze bestaat uit een masker van waaruit water in een schelp valt. Vanuit de schelp valt het water weer in een grote kuip die zich vijf traptreden boven het straatniveau bevindt.

In 1733 is de fontein gerestaureerd en vergroot. De uitvoerder van dit werk was (waarschijnlijk) de van oorsprong Nederlandse archtekt Luigi Vanvitelli. Opdracht tot deze restauratie werd gegeven door Paus Clemens XII, wat meteen de officiële naam verklaart.

Behalve dat van paus Clemens is er nog een wapenschild te zien: Dit behoorde toe aan ene Felice Passerini, de man die in die tijd over de Romeinse watertoevoer ging.

De originele versie van de fontein was in opdracht van Paus Sixtus V gebouwd en was eigenlijk meer een drinkplaats.

In 1897 werd de fontein opnieuw gerestaureerd, ditmaal door de stad Rome zelf. Iets minder dan een eeuw was een nieuwe restauratie noodzakelijk.